Ý nghĩa Lễ Đình – Đền – Miếu – Phủ
Theo tập tục văn hoá truyền thống, tại mỗi tỉnh thành, làng xã Việt Nam đều có Đình, Đền, Miếu, Phủ – là những nơi thờ tự Thần linh, Thành Hoàng, Thánh Mẫu.
Các Ngài là những bậc tiền nhân có công với cộng đồng và dân tộc, gắn liền với lịch sử dựng nước và giữ nước của người Việt.
Theo nếp xưa, vào các dịp lễ, Tết, sóc, vọng, tuần tiết, ngày hội, người dân khắp mọi miền lại về Đình, Đền, Miếu, Phủ để bày tỏ lòng tôn kính, tri ân và cầu phúc.
Không gian thờ tự không chỉ là nơi linh thiêng, thì còn là chốn sinh hoạt tín ngưỡng cộng đồng, nơi con người gửi gắm ước nguyện:
cầu an – cầu tài – cầu lộc – giải hạn – hóa hung thành cát.
Sắm Lễ Khi Đi Đình – Đền – Miếu – Phủ
Theo phong tục cổ truyền, lễ vật dâng cúng không nặng hình thức, to nhỏ – nhiều ít – sang mọn đều tuỳ tâm, cốt ở lòng thành.
1. Lễ Chay
Gồm hương, hoa, trà, quả, phẩm oản, dùng lễ ban Phật, Bồ Tát (nếu có) và ban Thánh Mẫu.
Có thể kèm tiền vàng, nón, hia (hàng mã).
2. Lễ Mặn
Gồm gà, thịt lợn, giò, chả nấu chín, bày biện trang nghiêm, thường đặt tại ban Công Đồng – Ngũ vị Quan lớn.
3. Lễ Đồ Sống
Dành riêng cho Quan Ngũ Hổ, Thanh Xà, Bạch Xà, đặt tại hạ ban Công Đồng Tứ Phủ.
Lễ thường gồm:
5 trứng vịt sống đặt trên đĩa muối – gạo, 2 trứng gà sống trong hai chén nhỏ, 1 miếng thịt mồi khía 5 phần (để sống), kèm tiền vàng.
4. Cỗ Mặn Sơn Trang
Gồm các đặc sản dân dã như ốc, cua, lươn, ớt, chanh, xôi nếp cẩm, chè.
Theo lệ, lễ Sơn Trang thường sắm theo số 15, ứng với 15 vị được thờ:
1 Chúa – 2 Hầu cận – 12 Cô Sơn Trang.
5. Lễ Ban Thờ Cô – Thờ Cậu
Gồm oản, quả, hương hoa và các đồ mã nhỏ xinh:
nón, áo, hia, hài, gương, lược… tượng trưng cho đồ dùng trẻ nhỏ.
6. Lễ Thần Thành Hoàng – Thư Điền
Thường dùng lễ mặn:
chân giò luộc, xôi, rượu, tiền vàng, bày tỏ lòng kính trọng với Thần hộ quốc an dân.
Văn Khấn Đình – Đền – Miếu
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy Kim Niên Đương Cai Thái Tuế chí đức Tôn thần.
Con kính lạy Bản cảnh Thành Hoàng chư vị Đại Vương.Hương tử con là: …………………………………………
Ngụ tại: …………………………………………………Hôm nay là ngày ……… tháng ……… năm ………
Hương tử con đến nơi …………………………, thành tâm kính nghĩ:
Đức Đại Vương nhận mệnh Thiên đình, giáng lâm bản thổ, chủ tể một phương, ban phúc che chở cho dân.Nay chúng con thành tâm dâng lễ bạc, hiến cúng hương hoa, phẩm oản, cúi xin chứng giám.
Ngưỡng mong Bản cảnh Thành Hoàng chư vị Đại Vương rủ lòng thương xót, phù hộ cho chúng con:
sức khoẻ dồi dào, gia đạo bình an, tài lộc hanh thông, vạn sự như ý.
Hương tử con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Nội dung được hệ thống hoá theo nghi lễ truyền thống, thường được các đơn vị chuẩn bị mâm cúng trọn gói như Đồ Cúng Thiên Phúc sử dụng để hướng dẫn hành lễ đúng phép.