Ý nghĩa Lễ Cát Kỵ (Giỗ Thường)
Lễ Cát Kỵ hay còn gọi là Giỗ Thường, được tổ chức từ năm thứ ba trở đi kể từ ngày mất. Lễ giỗ này duy trì đến hết năm đời, theo quan niệm dân gian khi ấy hương linh đã siêu thoát, không còn ràng buộc trần thế.
Nếu như Tiểu Tường – Đại Tường còn nặng tang chế, thì Cát Kỵ là ngày giỗ mang ý nghĩa tưởng niệm – sum vầy – tri ân. Con cháu nội ngoại tề tựu, nhắc nhớ công đức tổ tiên, gắn kết tình thân, giữ gìn đạo hiếu gia phong.
Sắm lễ Cát Kỵ
Lễ vật cúng Cát Kỵ được chuẩn bị đủ lễ – tinh khiết – trang nghiêm, quy mô trong phạm vi gia tộc, không mời rộng như hai lễ giỗ đầu.
- Hương – hoa – ngũ quả – phẩm oản
- Trầu cau – rượu – tiền vàng
- Mâm cỗ mặn: xôi, gà, cơm canh và các món truyền thống
Theo tục xưa, trước ngày chính giỗ có lễ Tiên Thường (giỗ trước một ngày) để báo Thổ Thần và mời Gia tiên về phối hưởng.
Dâng lễ Cát Kỵ
Từ lễ Tiên Thường đến hết ngày chính giỗ, bàn thờ luôn được thắp hương liên tục. Trong ngày giỗ, thường dùng thủ lợn hoặc thủ bò dâng cúng Thổ Công.
Khách dự giỗ mang lễ hương hoa, trầu rượu. Khi đến, con cháu nhận lễ đặt lên bàn thờ trước, khách lễ 4 lạy – 3 vái, gia chủ đáp lễ trang nghiêm.
Sau khi hết ba tuần hương, gia chủ làm lễ tạ, hóa văn khấn – hóa vàng – hạ lễ, rồi bày cỗ mời họ tộc, cùng ôn lại kỷ niệm về người đã khuất.
Văn khấn Gia tiên ngày Tiên Thường
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần) Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn Thần. Con kính lạy Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân. Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản xứ này. Con kính lạy Tổ tiên nội ngoại họ ……………………… Tín chủ con là: ……………………… Ngụ tại: ……………………… Hôm nay là ngày ……… tháng ……… năm ……… Nhân ngày Tiên Thường, chuẩn bị cho lễ Cát Kỵ của ……………………… Chúng con thành tâm sắm sửa hương hoa lễ vật, kính mời hương linh giáng về linh sàng, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ con cháu bình an – khang thái – gia đạo hưng long. Cẩn cáo! Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Văn khấn Gia tiên ngày chính Giỗ Thường (Cát Kỵ)
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần) Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn Thần. Con kính lạy Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân. Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản xứ này. Con kính lạy Tổ tiên nội ngoại họ ……………………… Hôm nay là ngày ……… tháng ……… năm ……… Là chính ngày Cát Kỵ của ……………………… Chúng con toàn gia con cháu, thành tâm sắm lễ hương hoa trà quả, dâng lên trước án, kính mời hương linh giáng về, chứng giám – thụ hưởng – phù trì cho con cháu an ninh khang thái, vạn sự tốt lành. Kính mời chư vị Tổ tiên nội ngoại, cùng các vị Tiền chủ – Hậu chủ đồng lai hâm hưởng. Cẩn cáo! Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Đồ Cúng Thiên Phúc hỗ trợ chuẩn bị mâm cúng Cát Kỵ trọn gói, lễ vật đầy đủ – đúng nghi lễ – trang nghiêm.
Hướng dẫn sắm lễ vật cho Nghi lễ Văn Khấn Ngày Giỗ Thường (Lễ Cát Kỵ) & Lễ Tiên Thường theo chuẩn phong tục hiếu đạo đầy đủ, chuẩn phong tục
Theo truyền thống tâm linh của người Việt, việc chuẩn bị lễ phẩm dâng cúng trong Nghi lễ Văn Khấn Ngày Giỗ Thường (Lễ Cát Kỵ) & Lễ Tiên Thường theo chuẩn phong tục hiếu đạo không đòi hỏi phải mâm cao cỗ đầy vượt quá điều kiện gia đình, nhưng cần đảm bảo sự tinh khiết, tươi mới và đúng phép tắc cổ truyền. Gia chủ nên chuẩn bị đầy đủ các lễ vật cốt lõi gồm: hương hoa tươi thắm, trầu cau têm gọn, rượu trà tinh khiết, mâm ngũ quả theo mùa, xôi gấc hoặc xôi đỗ xanh, gà luộc nguyên con, thịt heo quay (hoặc thịt luộc), cùng các món cơm canh truyền thống hợp khẩu vị người đã khuất (hoặc mâm lễ tơ hồng, bánh phu thê, xôi gấc chữ Hỷ đối với lễ Cưới gả / Thượng thọ).
Xét riêng trong Văn Khấn Ngày Giỗ Thường, Tất cả hoa quả và phẩm vật trước khi dâng lên án thờ cần được chọn lựa kỹ lưỡng, rửa sạch và bày biện trên đĩa sạch. Nếu gia đình bận rộn muốn chuẩn bị một mâm lễ chỉn chu, đồng bộ từ khâu chọn nguyên liệu đến bày trí, gia chủ có thể tham khảo bảng giá mâm cúng trọn gói Đồ Cúng Thiên Phúc để được hỗ trợ giao tận nơi đúng giờ tốt.
Cách bày mâm cúng và trình tự hành lễ trang nghiêm
Về vị trí và nguyên tắc sắp xếp: Trước ngày chính giỗ có lễ Tiên Thường cáo Thổ Thần và mời Tổ tiên về phối hưởng; ngày chính giỗ bày mâm cỗ chính giữa án thờ Gia tiên, bát cơm trắng cắm đôi đũa bông ngay ngắn, chén nước và chén rượu đặt phía trước bát hương. Trước giờ làm lễ khoảng 15–30 phút, gia chủ nên lau dọn không gian thờ tự sạch sẽ, kiểm tra đèn nến, rót nước sạch và rượu trà mới để tụ khí thanh tịnh cho bàn lễ.
Để Văn Khấn Ngày Giỗ Thường diễn ra trang nghiêm, Khi đến khung giờ Hoàng Đạo đã chọn, người đứng chủ lễ chỉnh trang y phục gọn gàng, lịch sự, thắp 3 nén hương thơm (hoặc 1 nén hương trầm thanh tịnh), vái 3 vái trước án rồi thành tâm đọc bài văn khấn với giọng vừa đủ nghe, rõ ràng từng câu chữ.
Những lưu ý quan trọng khi thực hiện Nghi lễ Văn Khấn Ngày Giỗ Thường theo chuẩn phong tục hiếu đạo
Để nghi lễ diễn ra trọn vẹn và đón nhận nhiều cát khí, phước lành cho gia đạo, gia chủ cần lưu tâm một số nguyên tắc thực tế: Khi đọc văn khấn cần xưng hô đúng thứ bậc tông tộc (Hiển khảo/Hiển tỷ cho cha mẹ, Tổ khảo/Tổ tỷ cho ông bà, Tằng tổ khảo/Tằng tổ tỷ cho cụ). Tuyệt đối không dùng món ăn sống hoặc hoa giả trên bàn thờ Gia tiên.
Để Văn Khấn Ngày Giỗ Thường diễn ra trang nghiêm, Sau khi tuần hương cháy được khoảng 2/3, gia chủ chắp tay vái tạ 3 lần xin phép hạ lễ, hóa sớ văn và giấy tiền vàng mã tại nơi an toàn, sạch sẽ rồi cùng các thành viên trong gia đình thụ lộc trong không khí ấm cúng, hòa thuận.