Tết Đoan Ngọ là một lễ tết linh thiêng trong truyền thống người Việt, được cử hành vào chính giờ Ngọ giữa trưa ngày mồng Năm tháng Năm Âm lịch hằng năm.
Đây là thời khắc dương khí thịnh, con người hướng về sự thanh khiết của thân tâm, tưởng nhớ tổ tiên và gìn giữ nếp sống thuận theo tự nhiên.
Ý nghĩa
Theo quan niệm xưa, trong cơ thể con người – nhất là nơi tiêu hoá – thường tồn tại những “sâu bọ” ẩn sinh. Nếu không được trừ diệt, chúng sẽ sinh sôi gây phương hại đến sức khỏe.
Những tạp khí này lộ diện rõ nhất vào ngày mồng Năm tháng Năm Âm lịch, vì vậy dân gian chọn ngày này làm lễ trừ sâu bọ, thanh lọc thân tâm, cầu mong bình an.
Theo tục cổ truyền, việc trừ sâu bọ được thực hiện bằng cách dùng các thức ăn mang tính thanh sạch như rượu nếp, hoa quả đầu mùa. Sáng sớm ngày lễ, khi vừa tỉnh giấc, người xưa súc miệng ba lần để sạch uế khí, ăn một quả trứng vịt luộc, rồi bước xuống giường dùng rượu nếp cho sâu bọ say, sau đó ăn trái cây để trừ diệt hoàn toàn.
Nghi thức giản dị mà hàm chứa ước nguyện giữ gìn sức khỏe, sống thuận thiên thời.
Sắm lễ
Ngày Tết Đoan Ngọ còn gọi là ngày Giết Sâu Bọ. Các gia đình sửa soạn mâm lễ dâng cúng gia tiên với lòng thành kính. Lễ vật thường gồm:
- Hương, hoa tươi, vàng mã;
- Nước thanh tịnh;
- Rượu nếp;
- Các loại hoa quả đầu mùa như mận, hồng xiêm, dưa hấu, vải, chuối…
Mâm lễ tuy không cầu kỳ nhưng trọng ở tâm thành, thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn và ước mong gia đạo bình an, mùa màng thuận thuận.
Văn khấn ngày Tết Đoan Ngọ
Nam mô A Di Đà Phật! (3 Lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ, chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.
Con kính lạy Tổ tiên, Hiển khảo, Hiển tỷ, chư vị Hương linh.Tín chủ chúng con là: …………………………………
Ngụ tại: ……………………………………………………Hôm nay gặp tiết Đoan Ngọ, chúng con sửa sang hương đăng, sắm sanh lễ vật, hoa trà quả phẩm dâng lên trước án.
Chúng con kính mời ngài Bản cảnh Thành hoàng, chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương Long mạch, Tài thần… cúi xin giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.Chúng con kính mời các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại họ ……………………, cúi xin thương xót con cháu, chứng giám tâm thành, thụ hưởng lễ vật.
Lại kính mời các vị Tiền chủ, Hậu chủ tại nhà này, đất này đồng lai hâm hưởng, phù trì cho chúng con thân cung khang thái, bản mệnh bình an, bốn mùa không hạn ách, tám tiết hưởng vinh an thịnh vượng.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 Lần)
Hướng dẫn sắm lễ vật cho Nghi lễ Tết Đoan Ngọ Mồng 5 Tháng 5: Tục Diệt Sâu Bọ Và Bài Văn Khấn chuẩn phong tục cổ truyền đầy đủ, chuẩn phong tục
Theo truyền thống tâm linh của người Việt, việc chuẩn bị lễ phẩm dâng cúng trong Nghi lễ Tết Đoan Ngọ Mồng 5 chuẩn phong tục cổ truyền không đòi hỏi phải mâm cao cỗ đầy vượt quá điều kiện gia đình, nhưng cần đảm bảo sự tinh khiết, tươi mới và đúng phép tắc cổ truyền. Gia chủ nên chuẩn bị đầy đủ các lễ vật cốt lõi gồm: hương trầm thơm dịu, bình hoa tươi theo mùa (hoa cúc vàng, hoa sen hoặc hoa huệ), mâm ngũ quả tươi tắn, trầu cau têm cánh phượng, rượu trắng, trà thơm, nước tinh khiết, xôi gấc đỏ tươi, chè ngọt cùng mâm cỗ mặn (gà luộc nguyên con, thịt heo hoặc các món truyền thống) hay mâm cỗ chay thanh tịnh tùy theo gia lễ.
Để Tết Đoan Ngọ Mồng 5 diễn ra trang nghiêm, Tất cả hoa quả và phẩm vật trước khi dâng lên án thờ cần được chọn lựa kỹ lưỡng, rửa sạch và bày biện trên đĩa sạch. Nếu gia đình bận rộn muốn chuẩn bị một mâm lễ chỉn chu, đồng bộ từ khâu chọn nguyên liệu đến bày trí, gia chủ có thể tham khảo bảng giá mâm cúng trọn gói Đồ Cúng Thiên Phúc để được hỗ trợ giao tận nơi đúng giờ tốt.
Cách bày mâm cúng và trình tự hành lễ trang nghiêm
Khi thực hành Tết Đoan Ngọ Mồng 5, Về vị trí và nguyên tắc sắp xếp: Bày biện trang nghiêm trên bàn thờ Thần linh – Gia tiên theo quy tắc Đông bình Tây quả (bình hoa bên Đông, mâm quả bên Tây), bát hương ở vị trí trung tâm, đèn nến và chén nước thanh tịnh đặt phía trước. Trước giờ làm lễ khoảng 15–30 phút, gia chủ nên lau dọn không gian thờ tự sạch sẽ, kiểm tra đèn nến, rót nước sạch và rượu trà mới để tụ khí thanh tịnh cho bàn lễ.
Khi thực hành Tết Đoan Ngọ Mồng 5, Khi đến khung giờ Hoàng Đạo đã chọn, người đứng chủ lễ chỉnh trang y phục gọn gàng, lịch sự, thắp 3 nén hương thơm (hoặc 1 nén hương trầm thanh tịnh), vái 3 vái trước án rồi thành tâm đọc bài văn khấn với giọng vừa đủ nghe, rõ ràng từng câu chữ.
Những lưu ý quan trọng khi thực hiện Nghi lễ Tết Đoan Ngọ Mồng 5 chuẩn phong tục cổ truyền
Khi thực hành Tết Đoan Ngọ Mồng 5, Để nghi lễ diễn ra trọn vẹn và đón nhận nhiều cát khí, phước lành cho gia đạo, gia chủ cần lưu tâm một số nguyên tắc thực tế: Gia chủ nên tra cứu trước giờ Hoàng Đạo trên Lịch Vạn Niên, giữ trang phục lịch sự, thân tâm thanh tịnh khi dâng hương và đọc văn khấn rõ ràng, thành kính.
Xét riêng trong Tết Đoan Ngọ Mồng 5, Sau khi tuần hương cháy được khoảng 2/3, gia chủ chắp tay vái tạ 3 lần xin phép hạ lễ, hóa sớ văn và giấy tiền vàng mã tại nơi an toàn, sạch sẽ rồi cùng các thành viên trong gia đình thụ lộc trong không khí ấm cúng, hòa thuận.
Trong nghi thức Tết Đoan Ngọ Mồng 5, Gia chủ cần tư vấn chi tiết hoặc đặt mâm cúng trọn gói? Gọi ngay 07879.333.69 để Đồ Cúng Thiên Phúc hỗ trợ gia chủ tốt nhất!