lễ cúng Ông Táo ngày 23 tháng Chạp vừa là nghi thức tiễn Táo Quân chầu trời,, đồng thời là dịp để mỗi gia đình nhìn lại một năm đã qua, gửi gắm ước nguyện bình an – sung túc – hanh thông cho năm mới sắp đến.
Với mong muốn gìn giữ những giá trị truyền thống tốt đẹp, Đồ Cúng Thiên Phúc trân trọng chia sẻ bài văn khấn Ông Táo chầu trời đầy đủ, trang nghiêm và đúng theo phong tục cổ truyền.
Thổ Công là vị thần trông coi, cai quản trong nhà, định đoạt họa phúc của mỗi gia đình, thường được dân gian tôn xưng là Đệ Nhất Gia Chi Chủ.
Nhờ sự hiện diện của Thổ Công mà gia đạo được yên ổn, tà khí khó xâm nhập, đời sống sinh hoạt được che chở và giữ gìn.
Bàn thờ Thổ Công thực chất là nơi thờ ba vị Thần, mỗi vị đảm trách một phương diện khác nhau, cùng gìn giữ sự bình an và hưng thịnh cho gia đình:
Thổ Công: Trông coi việc bếp núc, ăn uống.
Thổ Địa: Trông coi nhà cửa, đất đai.
Thổ Kỳ: Trông nom chợ búa, sinh sản, mùa màng và sinh khí đất vườn.
Bài vị thờ chung
Bản gia Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân Bản gia Thổ Địa Long Mạch Tôn Thần Bản gia Ngũ Phương Ngũ Thổ Phúc Đức Chính Thần
Mỗi gia đình đều có một vị Thổ Công riêng, có nhiệm vụ ghi chép mọi việc thiện – ác, phúc – họa trong suốt một năm.
Ngày lễ quan trọng nhất để tiễn Thổ Công là lễ cúng Táo Quân ngày 23 tháng Chạp, còn gọi là Tết Ông Công – Ông Táo.
Sau khi hoàn tất nghi lễ, Thổ Công – Táo Quân cưỡi cá chép lên chầu Ngọc Hoàng để tâu trình mọi việc nơi trần thế. Gia chủ tiến hành hóa vàng, mũ áo cũ và phóng sinh cá chép với niềm tin cá hóa rồng, đưa Táo Quân thuận đường về trời.
Sắm lễ cúng Ông Táo
Mũ Thổ Công gồm ba chiếc: một mũ nữ và hai mũ nam (không có cánh chuồn). Nếu thờ đủ ba mũ là thờ đủ ba vị Thần, nếu thờ một mũ thì đó là mũ Thổ Công.
Mũ được làm bằng giấy, đi kèm áo và hia. Dưới mũ đặt 100 thoi vàng giấy.
Màu mũ – áo – hia thay đổi theo ngũ hành từng năm:
- Năm hành Kim: màu trắng
- Năm hành Mộc: màu xanh
- Năm hành Thủy: màu đen
- Năm hành Hỏa: màu đỏ
- Năm hành Thổ: màu vàng
Sau lễ cúng, mũ áo năm cũ được hóa đi và thay bộ mới để thờ cho đến Tết Táo Quân năm sau. Lễ cúng được thực hiện ngay tại gia, thể hiện sự chu toàn và lòng thành kính của gia chủ.
Lễ vật cúng Ông Táo
- Một mâm cỗ mặn, bánh kẹo, trầu cau, rượu
- Ba bộ mũ, áo, hia Táo Quân cùng vàng nén
- Ba con cá chép sống
- Nhang thơm, hoa tươi và mâm ngũ quả
Bài văn khấn Ông Công Ông Táo chầu trời ngày 23 tháng Chạp cổ truyền
Sau khi bày biện đầy đủ lễ vật, mũ áo hia và cá chép lên bàn thờ, gia chủ thắp 3 nén hương thơm, vái 3 vái và thành tâm đọc bài văn khấn Ông Táo chầu trời ngày 23 tháng Chạp theo đúng nguyên bản cổ truyền dưới đây:
Cách bày mâm cúng và trình tự hành lễ trang nghiêm
Về vị trí và nguyên tắc sắp xếp: Đặt mâm lễ tại bàn thờ Táo Quân hoặc bàn thờ Thổ Công – Gia tiên chính giữa nhà theo nguyên tắc Đông bình Tây quả (bình hoa bên Đông, mâm ngũ quả bên Tây), chậu cá chép sống đặt cạnh bàn lễ trước khi đem phóng sinh tại sông hồ sạch sẽ. Trước giờ làm lễ khoảng 15–30 phút, gia chủ nên lau dọn không gian thờ tự sạch sẽ, kiểm tra đèn nến, rót nước sạch và rượu trà mới để tụ khí thanh tịnh cho bàn lễ.
Khi đến khung giờ Hoàng Đạo đã chọn, người đứng chủ lễ chỉnh trang y phục gọn gàng, lịch sự, thắp 3 nén hương thơm (hoặc 1 nén hương trầm thanh tịnh), vái 3 vái trước án rồi thành tâm đọc bài văn khấn với giọng vừa đủ nghe, rõ ràng từng câu chữ.
Những lưu ý quan trọng khi thực hiện Lễ cúng Ông Công Ông Táo và Thổ Công Bản Gia
Để nghi lễ diễn ra trọn vẹn và đón nhận nhiều cát khí, phước lành cho gia đạo, gia chủ cần lưu tâm một số nguyên tắc thực tế: Nên hoàn tất lễ cúng Ông Táo trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp âm lịch để kịp giờ chư Thần về trời tâu trình Ngọc Hoàng. Khi thả cá chép phóng sinh, gia chủ nhẹ nhàng nghiêng bát nước sát mặt sông hồ, tuyệt đối không đứng từ trên cao ném xuống hay thả kèm túi nilon.
Sau khi tuần hương cháy được khoảng 2/3, gia chủ chắp tay vái tạ 3 lần xin phép hạ lễ, hóa sớ văn và giấy tiền vàng mã tại nơi an toàn, sạch sẽ rồi cùng các thành viên trong gia đình thụ lộc trong không khí ấm cúng, hòa thuận.
